प्रा. डा. युवराज संग्रौला – बांसघारीमा कागहरू एक आपसमा टोकाटोक गर्छन् । उधुम गर्छन् । उनीहरूलाई कसैले कसैलाई हराउनु र लखेट्नु छ । तर उनीहरू हरेकले हरेकलाई टोक्नु छ, र मार्नु छ । तर, तल फेदमा कसैले पराल हालेर आगो लगाइरहेको देख्दैन ।
एउटा कुरा थाह छ ? यी कागलाई आफ्नो सुरक्षा र गुँडको मात्र लोभ छ । बांसघारीको माया कसैलाई छैन । किनकि कागलाई बांसघारी नासिदा आफ्नो गुंडपनि नासिन्छ भन्ने थाहै छैन । के हामी कागभन्दा पृथक् छौँ ? छैनौ । कसरी ?
१. स्कुलका बच्चा बच्चीलाई कसैले गोली हान्न सक्छ ? सक्छ, र कसले ? त्यो व्यक्तिले वा समूहले जो शासन सत्ताको लागि राजनीति गर्छ नागरिकको समृद्धिका लागि होइन । के देशमा भ्रष्टाचार भएको थिएन ? थियो, अति भएको थियो । गठबन्धन बनाइ बनाइ भ्रष्टाचार गरेको थियो ? माओवादी र समाजवादीले कांग्रेस सँग गठबन्धन बनाएर चुनाव लेडेको हो ? हो, अनि एमाले सङ्ग गठबन्धन किन गरेको हो त । एमाले सँग गठबन्धन गरेको तोडेर किन फेरि काँग्रेस सँग गठबन्धन गरेको त ? अनि काँग्रेसले माओवादी छोडेर किन एमाले सँग गठबन्धन गरेको त ? जवाफ दिनुहोस् । किनभने “तपाइहरुले सिद्धान्त छोडेर अवसरवाद बोक्नु भएको थियो । तपाइहरुले गरिब उल्लु बनाएर घिउमा पौडी खेल्नु भयो । अब जनता यी नेतालाई सिंहदरबारमा होइन, छिमेकमा पनि देख्न चाहदैनन । तैपनि यी दलप्रति रिस छैन, तर यस्ता नेताको जयजयकार गर्ने र अझपनी नेतृत्व नफेर्ने नालायकहरू सँग रिस उठ्छ ।
२. बौद्धिकहरू, खागसरि प्राध्यापक र शिक्षकहरू हामीले किन हिजो दोग्ला, लोभकाऔंसा, विदेशीका स्वार्थमा लागेका, राज्यको घन सुगरले खोले खाएझैँ खाने, शिक्षाको विकासमा मान सम्मान बिना पनी साझेदारी गर्नेलाई लखेट्ने कानुन बनाउने र विदेशी स्कुल र कलेज ल्याएर देसलाई उपनिवेश बनाउनेको पोषण गर्ने लाई पुरस्कृत गर्नेलाई पूजा गर्दा हामी किन बोलेनौँ । त्यसैले मलाइ म आफू प्रति नै रिस उठ्छ, टाउको भुंइमा ठोकी ठोकी माफ माग्न मन लाग्छ, किनकि मेरो सास यो देशको स्वतन्त्रता सँग गाँसिएको छ ।
३. भ्रष्टाचारको विरोध गर्नु थियो, दलतन्त्रका विरुद्ध लड्नु थियो । शासकीय स्वरूप बदल्नु थियो । तर हाम्रा देशका हाम्रा सरकारी घरमा किन आगो लगाइयो ? मलाइ कुशासनको विरोध गर्ने चेतना मन पर्छ तर मेरो देश जलाउने कसैको गोटी बन्ने सँग रिस उठ्छ ।
युवाले आवाज उठाए, तर देश बनाउने दिमाग र हात त “शिक्षकहरू“ हुन । हाम्रा दिमाग र हात बिना कोही डाक्टर, इन्जिनियर, वकिल, प्रशासक बन्दैन, हाम्रो दिमाग र हात बिनात ‘केवल नेपालको नेता बन्दो रहेछ ।’ त्यस्ता मानिसले देश बनाउछ भनेर हामीले कसरी विश्वास ग¥यौँ? अतः यो महान् देशको यो हालत हुन हाम्रो पनि दोष छ । आज देशमा “फोहोर भान्सामा मुसा पसेझैँ हाम्रो देश भत्काउने शक्ति पस्ने खतरा छ, हाम्रा ससाना छोराछोरीको भविष्य सिंहदरबार जलेझैँ जल्ला कि भन्ने डर छ । यो माटोमा हामी अरू कसैका ‘जनता वा शरणार्थी बन्नुपर्ने हो कि भन्ने भय छ, हाम्रो देशको सार्वभौमसत्ताको कसैले घाँटी थिचिदिने हो कि भन्ने त्रास छ ।’ त्यसो भए हामी शिक्षकको भूमिका छैन र ? हामी कसैका झोले भएर मात्र देश बाँच्छ त ?
शिक्षा क्षेत्रले देशको दुर्दशा हेर्न सक्दैन। हामी सङ्ग नेता बनाउने र नेता बन्ने सामथ्र्य छ, विश्वास गरौँ।शिक्षाले नै दुनियाँ बदल्ने हो । आज सम्म शिक्षा र शिक्षकमाथिको अपमानले देश यो दुर्दशामा आइपुगेको हो । चिन्तन गर्ने र ज्ञानको निर्माण गर्ने भोको छ तर ‘तर पैसा गन्ने चैँ वर्षको दुई करोड तलब खान्छ । कुर्सीमा बसेर आदेश दिने राज्यका पैसामा मोज गर्छ, तर ज्ञान निर्माण गर्ने’ अपमानित छ । किन भयो यो दशा ? किनकि राज्यले हाम्रो भूमिका खोजेको थियो तर हामीले ख्यालै गरेनौ । देश जेनजी, जेनवाइ वा अरू के के बनाउदैन । देश दिमागले बनाउछ। त्यो दिमाग तपाईँ हामी मास्टर सँग छ । साथीहरू ‘हामी उफ्रीयेर लंकापुग्न सक्छौ, के देश जिम्मा लिन अब पनि तयार हुनुपर्दैन र ?
म मेरो देश मरेको हेर्न सक्तिन । हामी देशभक्तिको कुरा गर्छौँ । त्यो देशभक्ति कहाँ जाग्छ ? हाम्रो चेतनामा । शिक्षकको दिमाग र कक्षाकोठामा। अब देशको जिम्मा शिक्षकहरूले लिनुपर्छ । देश सुरक्षित गरौँ ।
