आजकल धेरै मानिसहरू स्वास्थ्यसम्बन्धी कुनै पनि प्रश्नको जवाफ पाउन एआई च्याटबटहरू जस्तै च्याटजीपीटी, ग्रोक, जेमिनाई आदि प्रयोग गर्छन् ।
एआईबाट स्वास्थ्य सल्लाह लिनु सही हो कि गलत ? यसबारे हालै एउटा महत्वपूर्ण अध्ययनले स्पष्ट जवाफ दिएको छ ।
ब्रिटिश मेडिकल जर्नल ओपनमा प्रकाशित यो अध्ययन अनुसार, लोकप्रिय एआई च्याटबटहरूले स्वास्थ्य र चिकित्सासम्बन्धी प्रश्नहरूको जवाफ दिँदा ठूलो मात्रामा गलत, अधुरो र भ्रामक जानकारी दिन्छन् ।
अध्ययनले देखाएको छ कि यस्ता जवाफहरूको झन्डै आधा भागले विज्ञानमा आधारित कुरा र गैर–विज्ञानमा आधारित कुराहरूबीच गलत सन्तुलन देखाउँछन् । अर्थात्, उनीहरूले कहिलेकाहीँ गलत वा प्रमाणित नभएका कुरालाई पनि वैज्ञानिक जस्तै बनाएर प्रस्तुत गर्छन् ।
शोधकर्ताहरूले पाँचवटा चर्चित एआई च्याटबटहरूलाई परीक्षण गरे । जसमा गुगलको जेमिनाई, डीपसीक, मेटा एआई, च्याटजीपीटी र ग्रोक। यिनलाई क्यान्सर, खोप, स्टेम सेल उपचार, पोषण र खेलाडीको प्रदर्शन सुधार्ने विषयमा विभिन्न प्रश्न सोधियो ।
प्रश्नहरू सामान्य मानिसले अनलाइनमा सोध्ने जस्तै भाषामा बनाइएका थिए । जसमा गलत जानकारी फैलाउने शैल पनि समावेश थियो । जवाफहरूलाई तीन भागमा विभाजन गरियो । समस्या नभएको, केही समस्या भएको र अत्यधिक समस्या भएको ।
अध्ययनको नतिजा निकै चिन्ताजनक छ । कुल जवाफहरू मध्ये झन्डै ४९.६ प्रतिशत समस्याग्रस्त देखिए । त्यसमध्ये ३० प्रतिशत केही हदसम्म समस्याग्रस्त र १९.६ प्रतिशत अत्यधिक समस्याग्रस्त थिए ।
अर्थात् यस्ता जवाफले सामान्य व्यक्तिलाई यस्तो उपचार वा विधितर्फ डोर्याउन सक्छ जुन प्रभावकारी नहुन सक्छ वा चिकित्सकको सल्लाहबिना प्रयोग गर्दा स्वास्थ्यलाई हानि पुर्याउन सक्छ ।
सबैभन्दा खराब नतिजा स्टेम सेल, पोषण र एथलेटिक प्रदर्शन सम्बन्धी प्रश्नमा आयो । विशेष गरी ग्रोकबाट अपेक्षा निकै बढी अत्यधिक समस्याग्रस्त जवाफहरू प्राप्त भए ।
