काठमाडौँ – आजको भागदौडपूर्ण जीवनमा थकान महसुस हुनु सामान्य हो । तर तपाईंले परिश्रम नगरी पनि दिनभरि निरन्तर थकान महसुस गर्नुहुन्छ भने यसलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन । निरन्तर थकानले तपाईंको प्रदर्शनलाई मात्रै असर गर्दैन, तर तपाईंको मानसिक स्वास्थ्यमा पनि नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ ।
विज्ञहरूका अनुसार यदि पर्याप्त आरामपछि पनि ऊर्जावान् महसुस गर्नुहुन्न भने यसको पछाडि केही गम्भीर कारणहरू हुन सक्छन्, जुन समयमै पहिचान गर्न आवश्यक छ । यो लेखमा थकान महसुस हुनुका मुख्य कारण र यो समस्याबाट छुटकारा पाउन उपायहरूबारे चर्चा गरिएको छ ।
१. निद्राको कमी
दैनिक ७–८ घण्टा राम्रो निद्रा पाउनुहुन्न भने तपाईंको शरीरले पर्याप्त आराम पाउँदैन । निद्राको समयमा, शरीरले आफैलाई मर्मत गर्छ र ऊर्जा पुनःपूर्ति गर्छ । निद्राको निरन्तर अभावले दिनभरि सुस्त, चिडचिडा र थकान महसुस गराउन सक्छ । राति अबेरसम्म मोबाइल फोन वा ल्यापटप प्रयोग गर्दा निद्राको गुणस्तरमा पनि असर पर्छ ।
२. आइरनको कमी
हेमोग्लोबिन उत्पादनको लागि आइरन आवश्यक छ, जसले शरीरका विभिन्न भागहरूमा अक्सिजन पुर्याउँछ । आइरनको कमी हुँदा पर्याप्त अक्सिजन आपूर्ति हुँदैन, जसले गर्दा थकान महसुस हुन्छ । महिलाहरूमा यो समस्या बढी हुन्छ ।
३. कम पानी पिउनु
शरीरमा पानीको कमी हुँदा रक्तसञ्चार प्रभावित हुन्छ र शरीरका अंगहरूले पर्याप्त पोषण पाउँदैनन् । यसले ऊर्जाको स्तरमा प्रत्यक्ष असर गर्छ । डिहाइड्रेसनले टाउको दुख्ने, चक्कर लाग्ने र लगातार थकान जस्ता समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ ।
४. तनाव र मानसिक तनाव
निरन्तर तनाव, चिन्ता वा मानसिक तनावले शरीरको ऊर्जालाई द्रुत रूपमा घटाउँछ । जब दिमाग निरन्तर कुनै कुरामा व्यस्त रहन्छ, शरीर पनि थकित महसुस गर्न थाल्छ । लामो समयसम्म तनावले निद्रालाई पनि असर गर्छ, थकान बढाउँछ ।
५. भिटामिन डी र भिटामिन बी १२ को कमी
भिटामिन डीले हड्डी र मांसपेशीहरूलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्छ, जबकि भिटामिन बी१२ शरीरमा ऊर्जा उत्पादनको लागि आवश्यक छ । यी दुवै भिटामिनको कमीले दिनभरि कमजोरी, मांसपेशी दुख्ने र थकान निम्त्याउन सक्छ । त्यसकारण, नियमित रूपमा आफ्नो रगतको स्तर जाँच गर्नु र सन्तुलित आहार कायम राख्नु महत्त्वपूर्ण छ ।
