काठमाडौँ । गर्मी मौसम सुरु हुनासाथ आँपलाई लिएर एउटा प्रश्न फेरि चर्चामा आउँछ– के धेरै आँप खाँदा अनुहारमा डन्डीफोर आउँछन् ?
धेरै मानिसहरू डन्डीफोर बढ्ने डरले मात्रै आँप खानबाट बच्न खोज्छन् । यद्यपि, जेनोवा शाल्बी अस्पतालकी छालारोग विशेषज्ञ डा. सुरभी देशपाण्डे भन्छिन्, ‘आँपलाई सोझै डन्डीफोरको कारण मान्नु सही होइन ।’
के आँप डन्डीफोरको कारण बन्छ ?
डा. देशपाण्डेका अनुसार, आँप आफैँमा सामान्यतया डन्डीफोरको कारण बन्दैन, तर आवश्यकताभन्दा बढी सेवन र खराब जीवनशैलीले केही मानिसहरूमा छालासम्बन्धी समस्या बढाउन सक्छ । उनका अनुसार डन्डीफोर हुनुको पछाडि हर्मोनल परिवर्तन, चिल्लो छाला, तनाव, निद्राको कमी, गलत स्किन केयर, जंक फुड, पानीको कमी र वंशाणुगत कारणहरू बढी जिम्मेवार हुन्छन् । अर्थात्, यदि यी कारणहरू छन् भने आँप नखाँदा पनि अनुहारमा डन्डीफोर आउन सक्छ ।
गर्मीमा किन निस्कन्छन् डन्डीफोर ?
विशेषज्ञहरू भन्छन्, आँप छालाको लागि हानिकारक नभई फाइदाजनक फल मानिन्छ । यसमा भिटामिन ‘ए’, भिटामिन ‘सी’ र एन्टिअक्सिडेन्ट प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ, जसले छालालाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ । डाक्टरहरूका अनुसार समस्या आँपमा होइन, त्यसलाई खाने तरिका र मात्रामा हुन्छ ।
वास्तवमा धेरै मानिसहरू आँपलाई आइसक्रिम, गुलियो डेजर्ट र तारेको–भुटेको खानेकुरासँग खान्छन् । यही कम्बिनेसनले शरीरमा इन्फ्लेमेसन र छालाको समस्या बढाउने काम गर्छ । गर्मीमा धेरै पसिना आउनु, अनुहार बारम्बार छुनु र सरसफाइको कमीले पनि डन्डीफोरको समस्या बढाउन सक्छ । यस्तो अवस्थामा मानिसहरू झुक्किएर यसको दोष आँपलाई दिन थाल्छन् ।
कस्ता मानिसलाई हुन्छ यो समस्या ?
डा. देशपाण्डेले अर्को महत्त्वपूर्ण कुरा बताइन् । धेरै पटक मानिसहरू जुन समस्यालाई पिम्पल ठान्छन्, त्यो वास्तवमा ‘म्यांगो डर्माटाइटिस’ हुन्छ । आँपको बोक्रामा पाइने ‘उरुसिओल’ नामक तत्वले केही मानिसहरूमा एलर्जी गराउन सक्छ । यसले मुख र अनुहारको वरिपरि चिलाउने, रातो दाग वा साना दानाहरू आउने गर्छ ।
यसलाई मानिसहरू अक्सर डन्डीफोर सम्झन्छन्, जबकि यो एक प्रकारको एलर्जीक रियाक्सन हो । विशेषज्ञको सल्लाह छ, आँप खानुभन्दा अघि यसलाई राम्ररी धुनुपर्छ र बोक्रा ताछेपछि हात पनि सफा गर्नुपर्छ ।
डाक्टर भन्छन्– सीमित मात्रामा आँप खानु पूर्णतया सुरक्षित छ । एक दिनमा एउटा सानो आँप खानु ठिक मानिन्छ । त्यस्तै, मधुमेहका बिरामीहरूलाई भने दुईदेखि तीन साना टुक्रा मात्र खान सल्लाह दिइएको छ ।
यो कुरामा ध्यान दिनुहोस्
बजारमा पाइने कृत्रिम आँपको जुस र फ्लेवर भएका उत्पादनहरूबाट टाढै रहन डाक्टरहरूले यो पनि चेतावनी दिएका छन् । किनभने यिनीहरूमा रिफाइन्ड चिनी र प्रिजर्भेटिभ्स धेरै मात्रामा हुन्छन्, जुन वास्तवमा छाला र स्वास्थ्य दुवैका लागि हानिकारक साबित हुन सक्छन् ।
