दोधारा चाँदनी – महेन्द्रनगरस्थित खुलामञ्चमा जारी सुदूरपश्चिम प्रदेशस्तरीय औद्योगिक व्यापार मेला तथा कञ्चनपुर पर्यटन महोत्सवमा यहाँको मौलिक खाना मकै र कोदाको रोटी आकर्षणका रूपमा रहेको छ ।
बझाङबाट महेन्द्रनगर आएका सरस्वती कृषक महिला समूहले सुदूरपश्चिमको परम्परागत मौलिक खानाका परिकार राखेको छ । मौलिक खानामा पौष्टिक तत्वसमेत पाइने भएकाले महोत्सवमा मकै र कोदाको रोटीको माग बढी रहेको समूहका अध्यक्ष मायादेवी जप्रेलले बताइन् । ‘बझाङको दुर्गाथलीमा हामी २५ जना महिलाको समूहले तरकारी खेती गछौँ’, उनले भनीन् ‘यसपटक हाम्रो मौलिक खानाको प्रचारप्रसार गर्न बझाङबाट महेन्द्रनगर आएका हौँ ।’

उनले महोत्सवमा बझाङी खानाका परिकार राखिएको बताइन् । ‘कोदो र मकैको रोटीसँग मही र बझाङको डल्ले मूलाको तरकारी दिने गरेका छौँ’, अध्यक्ष जप्रेलले भनीन् ‘यी खानामा पौष्टिक तत्व पाइन्छ रोग लाग्दैन ।’ उनले बझाङको डल्ले मूलाले रतन्धो रोग लाग्नबाट बचाउने बताइन् ।

‘मकै र कोदाको राटीले रगत बढाउने काम गर्छ’ उनले भनीन् ‘यी खाना सुगरका बिरामीले पनि खान मिल्छ ।’ समूहका सदस्य झुम्कु जप्रेलले बझाङमा समूहमा मिलेर तरकारी खेती गरिरहेको बताइन् । ‘हामी आफ्नै बारीमा विषादीरहित तरकारी फलाउछौँ, मौलिक खानाका परिकार प्रवद्र्धनमा पनि समूह लागेको छ’, उनले भनीन् ‘तरकारी खेतीबाट एक परिवारले वार्षिक रु दुई÷तीन लाखसम्म आम्दानी गर्ने गरेको छ ।’
वाणिज्य सङ्घका वरिष्ठ उपाध्यक्ष दिनेश मल्लले मेलाको उद्देश्य नै स्थानीय उत्पादन र मौलिक वस्तुको प्रवद्र्धन गर्नुभएकाले मेलाबाट स्थानीय वस्तुको प्रवद्र्धनमा टेवा पुगेको बताए ।
‘महोत्सवमा हामीले स्थानीय खानाका परिकार, उत्पादनलगायतका वस्तुलाई निःशुल्क व्यापारिक कक्ष उपलब्ध गराएका छौँ’ उनले भने ‘कोरोना महामारीका कारण थलिएको व्यवसाय मेलाले चलायमान भएको छ ।’ मेलामा लघु उद्यम, अटो प्रदर्शनी, कृषि गारमेन्ट, बाल उद्यानसहित सुदूरपश्चिमको संस्कृति झल्किने साङ्गीतिक कार्यक्रम प्रस्तुत भइरहेको सङ्घले जनाएको छ ।
रासस

















