काठमाडौँ । बिहान–बेलुकाको खाना होस् वा दिउँसोको खाजा, खानेकुरा उब्रिनु सामान्य कुरा हो । यी खानेकुरालाई बिग्रिन नदिन धेरैजसो मानिसले फ्रिजमा राख्छन् । तर खानेकुरा तातो छ र यसलाई सिधै फ्रिजमा राखियो भने के फ्रिज बिग्रिन्छ ? यो प्रश्न आउँदा प्रायः मानिसहरू अलमलमा पर्छन् ।
फ्रिजमा तातो खानेकुरा राख्नेबित्तिकै फ्रिज तत्काल बिग्रिँदैन । तर बारम्बार यसो गरिरहँदा यसको चिसोपन, बिजुली खपत र खानाको गुणस्तरमा असर पर्न सक्छ ।
तातो खाना राख्दा फ्रिजमा बढ्छ भार
जब हामीले धेरै तातो खानेकुरा फ्रिजमा राख्छौँ, त्यसको तापले फ्रिजभित्रको तापक्रम बढाउँछ । यस्तो अवस्थामा फ्रिजलाई फेरि सामान्य तापक्रममा फर्काउन लामो समयसम्म कूलिङ गर्नुपर्ने हुन्छ । यसले कम्प्रेसरमा बढी दबाब पर्न सक्छ र बिजुलीको खपत पनि बढ्न सक्छ ।
यद्यपि, एक–दुई पटक सामान्य मात्रामा तातो खानेकुरा फ्रिजमा राख्दा भने फ्रिज तुरुन्तै बिग्रिँदैन । तातो खानाले फ्रिजभित्रको तापक्रम अस्थायी रूपमा बढाउँदा नजिकै भण्डारण गरिएका दूध, दही, तरकारीलगायत अन्य नाश हुने खानेकुरामा पनि असर पर्न सक्छ । विशेषगरी खाना ठूलो र गहिरो कन्टेनरमा राखिएको छ भने त्यसलाई चिसो हुन धेरै समय लाग्छ । यसले ब्याक्टेरियाको वृद्धिको जोखिमसमेत बढाउन सक्छ ।
खाना पूरै चिसो हुँदासम्म कुर्नु पर्दैन
यसको अर्थ खानेकुरालाई फ्रिजमा राख्नुअघि पूरै चिसिन दिनुपर्छ भन्ने होइन । कोठाको तापक्रममा लामो समयसम्म राखिएको खाना पनि सुरक्षित नहुन सक्छ । त्यसैले खाना पकाएको केही समयपछि त्यसबाट निस्कने तीव्र बाफ कम भएपछि फ्रिजमा राख्न सकिन्छ ।
तातो खानेकुरालाई साना कन्टेनरमा राख्नुहोस्
खाना छिटो भण्डारण गर्नुपर्ने अवस्था छ भने ठूलो कन्टेनरको सट्टा साना र चेप्टा कन्टेनरमा बाँडेर राख्नुहोस् । यसो गर्दा खानेकुरा छिटो चिसिन्छ र फ्रिजभित्रको तापक्रममा पनि कम असर पर्छ ।
कन्टेनर रेफ्रिजरेटरमा राख्न सुरक्षित हुनुका साथै हावा नछिर्ने हुनुपर्छ । यसो गर्दा खानेकुराको ओसिलोपन र गन्ध अन्य खाद्य वस्तुमा सर्नबाट जोगाउन सकिन्छ ।
तातो खानेकुरा राख्दा फ्रिजको मोटर बिग्रिन्छ ?
एक–दुई पटक मात्र तातो खानेकुरा फ्रिजमा राख्दा सामान्यतया केही हुँदैन । तर धेरै तातो र ठूलो परिमाणमा खानेकुरा बारम्बार फ्रिजमा राख्दा फ्रिजले भित्रको तापक्रम घटाउन बढी मेहनत गर्नुपर्ने हुन सक्छ ।
त्यसैले धेरै तातो खानेकुरालाई फ्रिजमा राख्नुअघि केही समय चिसिन दिनु उपयुक्त हुन्छ । त्यसपछि स–साना कन्टेनरमा राखेर फ्रिजमा भण्डारण गर्न सकिन्छ । यसो गर्दा खाद्य सुरक्षा कायम राख्नुका साथै फ्रिजको कूलिङ प्रणालीमा पर्ने अनावश्यक भारसमेत कम गर्न सकिन्छ ।
