काठमाडौँ । मनसुन सुरु भएसँगै विभिन्न खाले रोगहरू द्रुत गतिमा फैलिन थाल्छन् । निरन्तर वर्षा, पानी जम्ने र बढ्दो आद्र्रताले पनि लामखुट्टेको सङ्ख्या बढाउँछ । यसले डेङ्गु, मलेरिया, चिकनगुनिया, भाइरल ज्वरो र टाइफाइड जस्ता रोगहरूको प्रकोप बढाउँछ । यी रोगहरूको सबैभन्दा सामान्य लक्षण ज्वरो हो ।
परिवारमा कसैलाई ज्वरो आउँदा, बुढापाकाहरूले प्रायः यस समयमा नुहाउनु हुन्न भन्छन् । नुहाउँदा ज्वरो झन् खराब हुने उनीहरूको धारणा हुन्छ । तर यो पूर्ण रूपमा सत्य होइन । ज्वरो आउँदा राम्ररी नुहाउँदा शरीरलाई राहत मिल्छ र व्यक्तिलाई राम्रो महसुस गराउन सक्छ ।
के हो ज्वरो ?
ज्वरो वास्तवमा रोग होइन, बरु हाम्रो शरीरबाट आउने चेतावनीको सङ्केत हो । जब भाइरस वा ब्याक्टेरिया शरीरमा प्रवेश गर्छ, हाम्रो प्रतिरक्षा प्रणालीले यससँग लड्न शरीरको तापक्रम बढाउँछ । यसको अर्थ ज्वरो भनेको शरीरले सङ्क्रमणसँग लडिरहेको प्रमाण हो । त्यसकारण, औषधिले ज्वरो कम गर्नु मात्र पर्याप्त छैन; यसको कारण पत्ता लगाउनु पनि महत्वपूर्ण छ ।
ज्वरो आएको बेला कहिले नुहाउने ?
डाक्टरहरूका अनुसार, यदि ज्वरो आएको व्यक्ति धेरै कमजोर छैन र आफैँ उभिन सक्छ भने मनतातो पानीले आरामसँग नुहाउन सक्छ । मनतातो पानीले बिस्तारै शरीरलाई आराम दिन्छ । यसले पसिना र फोहोर सफा गर्छ, शरीरलाई हल्का महसुस गराउँछ, र कहिलेकाहीँ निद्रा पनि बढाउँछ ।
ज्वरो आएको बेला चिसो पानीले नुहाउनुका बेफाइदाहरू –
धेरै चिसो पानीले नुहाउनु अनुपयुक्त मानिन्छ । धेरै मानिसहरू विश्वास गर्छन् कि चिसो पानीले शरीरको तापक्रम चाँडै घटाउँछ, तर यो त्यस्तो होइन । जब चिसो पानी शरीरमा पर्छ, शरीरले आफूलाई न्यानो राख्ने प्रयास गर्छ । यसले व्यक्ति काम्ने वा अझ असहज महसुस गर्न सक्छ । त्यसैले, ज्वरो आएको बेला नुहाउँदा धेरै चिसो पानी प्रयोग गर्नबाट जोगिनुपर्छ ।
ज्वरो आएको बेला तातो पानीले नुहाउनुका बेफाइदाहरू
धेरै तातो पानीले नुहाउनु पनि उचित हुँदैन । अत्यधिक तातो पानीले शरीरमा थप तनाव दिन सक्छ र कमजोरी बढाउन सक्छ । त्यसैले, सबैभन्दा राम्रो उपाय मनतातो पानी प्रयोग गर्नु हो ।
ज्वरो आउँदा शरीर सफा राख्न के गर्ने :
यदि कुनै व्यक्तिलाई नुहाउने शक्ति छैन भने मनतातो पानीमा सफा कपडा भिजाएर शरीरलाई सफासँग बिस्तारै शरीर पुछ्न सकिन्छ ।
ज्वरो आउँदा यी कुरामा दिनुपर्छ ध्यान :
ज्वरो आउँदा ध्यान दिनुपर्ने सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा भनेको डिहाइड्रेसनबाट बच्नु हो । ज्वरो आउँदा अत्यधिक पसिना आउँछ, जसले डिहाइड्रेसन निम्त्याउन सक्छ । त्यसैले बारम्बार पानी पिउनुहोस् । नरिवलको पानी, ओआरएस, सुप, मोही र अन्य तरल पदार्थ पनि फाइदाजनक हुन्छन् । खिचडी र दाल जस्ता हल्का र सजिलै पचाउन सकिने खानेकुरा खानु राम्रो मानिन्छ ।
